Oblivion
Kiedy pod koniec zeszłego roku przeglądałem listę filmów na 2013 rok, ten tytuł szczególnie zwrócił moją uwagę. SF, oparty na komiksie, do tego Cruise, Freeman i intrygujący tytuł. Rozczarowania pozostałymi produkcjami dodatkowo wzmocniły mój apetyt. Nawet słabe "TRON: Legacy" oraz "Rise of the planet of the apes" wymienione na plakacie* nie ostudziły mojego zapału i czekałem na ten seans z zapartym tchem. Czy faktycznie było warto?
(postaram się unikać spoilerów, ale trudno pisać o tym filmie bez dość dokładnego opisu)
Rok 2077. Ziemia została prawie doszczętnie zniszczona. Atak obcych zniszczył najpierw Księżyc, a inwazja na Ziemię nieomal zmiotła naszą cywilizację. Wygraliśmy, ale planeta jest teraz radioaktywną pustynią. Garstka ocalałych uciekła na jeden z księżyców Saturna, reszta oczekuje w Tet - gigantycznym statku na orbicie Ziemi. Na powierzchni pozostali tylko technicy nadzorujący wydobywanie ostatniej cennej rzeczy na plancie - wody. Jednym z takich techników jest Jack Harper (Tom Cruise), który wraz z partnerką Victorią nadzoruje pracę drone'ów chroniących platformy wydobywcze. Maszyny wymagają ochrony, bo obcy wciąż znajdują się na Ziemi. Scav (od Scavenger) atakują roboty i za wszelką cenę starają się nie pozwolić ludziom uciec.
A jednak Jack odlatywać nie chce. Śni o Ziemi sprzed wojny, choć urodził się po wojnie, a pamięć ze względów bezpieczeństwa wszystkim wyczyszczono. Czuje - a wraz z nim i my - że coś jest nie tak. Fabuła jest przy tym na tyle dobrze zbalansowana, że z jednej strony podejrzewamy, co się kroi, a z drugiej gdy karty zostają odkryte, doznajemy szoku. Nie ma też bzdurek i białych plam, które często doskwierają tego typu produkcjom. Przez cały film jest dosłownie jeden tego typu błąd**, a i jego można na dobrą sprawę jakoś wyjaśnić.
Do rozwikłania tajemnicy, oprócz snucia domysłów, sycimy zmysły oprawą filmu, a jest na co popatrzeć. Przede wszystkim scenerie - zamiast ruin metropolii, które dominują w tego typu obrazach, zdecydowano się na lodowe pustkowia, wielkie kaniony i równiny z ledwie widocznymi resztkami zabudowań. Reżyser filmu (a przy okazji twórca oryginału) wybiega wzrokiem dalej niż większość twórców SF i zdaje sobie sprawę, że ostatecznie nie zostanie po nas nic.
Jak science fiction, to i technologia. Kosinki nie wymyśla na nowo koła - komputery, broń energetyczna i pojazdy używane przez Harpera nie są szczytem marzeń futurologów, lecz raczej kanonem SF. Zadbano natomiast o ich realizm. Każde urządzenie, czy to w CGI, czy w formie modelu jest wykonane z dbałością o najdrobniejszy detal. Przyciski i napisy na obudowach nie są placeholderami, tylko tym, co naprawdę tam się znajdzie, gdy w końcu stworzymy takie urządzenia. Komputer do komunikacji z Tet sprawia wrażenie jakby wczoraj kupiono go w salonie Samsunga (i zainstalowano na nim najnowszą wersję Skype'a), a stery helikoptera wyglądają jak prosto ze sklepu ze sprzętem Saitek. Cały helikopter jest zresztą po części dziełem Cruise'a, który jest licencjonowanym pilotem. Wszystkie rekwizyty i makiety zasługują u każdego fana hard sf na duży plus, a drone'y to niemal pełnoprawne postacie.
Pod względem scenografii film przypomina dość mocno "Prometeusza", ale mniej mrocznego i bardziej zbliżonego do współczesnych realiów.
![oblivion-1.jpg](http://dl.dropboxusercontent.com/u/29350958/blog/oblivion-1.jpg)
Trochę gorzej ma się sprawa z dźwiękami, jakie to wszystko wydaje. Roboty wydają z siebie coś w rodzaju dubstepu, a reszta udźwiękowienia jest bez ikry, nic nie powala brzmieniem. Lepiej wypada za to soundtrack. Dostajemy bowiem zgrabne połączenie elektronicznego ambientu z muzyką symfoniczną. Soundtrack subtelnie podkreśla klimat i nie narzuca się widzowi. Pachnie to trochę Vangelisem z Blade Runnera, trochę Daft Punk z ich OST do TRON:Legacy czy Kavinskym. Jakież było moje zdziwienie, gdy w napisach ujrzałem M83, którego "Midnight City" katowane jest przy każdej okazji. Punkcik za to.
Taka wizja filmu jest jak najbardziej zachęcająca, i jeśli interesujesz się SF od wczoraj, to możesz śmiało dać filmowi pięć gwiazdek, dziesięć punktów i co tam jeszcze chcesz. A co z pozostałymi?
Złośliwi powiedzą, że to wszystko już było. Że to ekranizacja Stukostrachów, jednego z opowiadań Dicka albo miks Preya z Odyseją Kosmiczną. Na upartego można nawet rozebrać film scena po scenie i wskazać z jakiego tytułu co pochodzi. Czy to faktycznie taka poważna wada? Zależy jak na to spojrzeć - dla jednych może to być objaw braku wyobraźni autora, dla innych hołd złożony świetnym dziełom, a dla jeszcze innych sympatyczne smaczki.
A szerzej - czy cały film jest głęboki, czy - jak twierdzą niektórzy - to chamski skok na kasę i zrzynka z klasyków?
Nie ma tu wyraźnie zaznaczonego morału; Uniwersalnej prawdy, którą można by odnieść do naszego życia (hipisowskie teorie o dronach i kapitalizmie sobie daruję). Mimo to trudno oprzeć się wrażeniu, że film ma aspiracje być czymś więcej niż efektownym widziadłem skrojonym na miarę amerykańskiej widowni. Żaden z motywów nie jest wyraźnie przedstawiony jako clue filmu, ale cała wizja to dobre food for thought i podczas oglądania towarzyszyły mi rozważania nad takimi kwestiami jak przyszłość ludzkości czy aspekty postępu technologicznego. Specyficznego smaczku dodaje też powtarzany cytat z Horacego:
And how can man die better
Than facing fearful odds
For the ashes of his fathers
And the temples of his Gods
![oblivion-2.jpg](http://dl.dropboxusercontent.com/u/29350958/blog/oblivion-2.jpg)
Jaką więc ocenę ostatecznie bym wystawił?
Oblivion to godny przedstawiciel ginącego gatunku jakim jest ambitne SF. Śmiała wizja przyszłości, czerpiąca pełnymi garściami z klasyki, ale zachowująca przy tym swój własny klimat. Jest sycący wizualnie, z Cruisem, który mimo swojej 50-tki nie stracił uroku i Freemanem, który ociepla cały film. Jeśli spółka Smithów w 1000 lat po Ziemi (któremu też niedługo się przyjrzę) nie podoła, to "Oblivion" jest pewniakiem do tytułu filmu SF roku. I całkiem zasłużenie.
* - Zjawisko to drażni mnie do tego stopnia, że kiedyś prawdopodobnie poświęcę mu cały wpis, w którym wyleję nagromadzą żółć.
** - Czarna skrzynka zawiera słowa wypowiedziane przez Vicky już po odłączeniu kapsuły od "Odysei".
11 komentarzy
Rekomendowane komentarze