Jump to content

Moje Fado

  • entries
    348
  • comments
    1,412
  • views
    467,303

Podążając za... Romanem Polańskim - Forget it, Jake. It's ?Chinatown?

bielik42

841 views

Podążając za... Romanem Polańskim - Forget it, Jake. It's ?Chinatown?

tOKJlhj.jpg?1

Chinatown

Rok: 1974

Występują: Jack Nicholson, Faye Dunaway, John Huston, Perry Lopez, John Hillerman

Roman Polański stworzył kilka filmów, za które pokochał go świat ? ?Chinatown? jest jednym z nich. Dlaczego ta typowo amerykańska produkcja jest tak często stawiana pomiędzy najlepszymi kryminałami? Dlaczego jest też uważana za najważniejszy moment w karierze Polańskiego? Popularność ?Chinatown? może wydawać się zjawiskiem niezrozumiałym dla przeciętnego Europejczyka, a jednak w jakiś sposób wybija się ponad setki podobnych historii o prywatnym detektywie, do którego biura wkroczyła piękna kobieta?

jack-jake-gittes-chinatown-1974-menswear-vintage-style-wise-eye-of-faith.jpg

?Chinatown? to nostalgiczna produkcja, sięgająca korzeniami do kina w stylu Noir ? popularnego szczególnie w latach 40-stych i 50-tych, co mocno wiąże się z ogromnym wpływem, jaki na kino wywarł Hitchcock swoim rewolucyjnym suspensem. Do tej produkcji podchodziło wielu reżyserów, a zblazowany i ? wydawałoby się ? pokonany Polański specjalnie wrócił z Europy, gdzie przebywał kręcąc takie dziadostwa jak ?Co??, by zająć stanowisko reżyserskie. Scenarzysta z porządnym doświadczeniem (?Bonnie i Clyde?), płynący na fali popularności Jack Nicholson w roli głównej i aktorka (Fayne Dunaway) z iście szatańskim charakterem ? cóż mogło pójść nie tak?

theyre-capable-of-anything.jpg

Słoneczne L.A. ? chyba nie ma lepszego miejsca dla prywatnego detektywa, specjalizującego się w aferach małżeńskich. Jake Gittes (Jack Nicholson) ? były gliniarz - radzi sobie nieźle na rynku, śledząc co bogatszych mieszkańców i uwieczniając na fotografiach ich zbereźne przygody poza małżeńskim łożem. Pewnego dnia w jego biurze pojawia się tajemnicza kobieta, pragnąca sprawdzić wierność swego męża, którym okazuje się być nie kto inny, a głowa rodziny Mulwrayów, jeden z twórców systemu kanalizacji w L.A., obecnie zajęty projektem pewnej tamy. Woda na pustyni jest bardzo cennym surowcem, szczególnie dla sąsiadujących z miastem farmerów kalifornijskich pomarańczy, więc gra toczy się o wysoką stawkę. To zadanie zaskakuje Jake?a, bowiem senior nie wydaje się prowadzić awanturniczego trybu życia ? często spaceruje samotnie w dziwacznych miejscach, widocznie czegoś szukając, lecz nasz detektyw nie ma pojęcia, dlaczego jego ?ofiara? tak postępuje. W pewnym momencie historia obraca się o 180 stopni, pewne osoby okazują się być oszustami, do gry włączają się ogromne kwoty pieniężne, a razem z nimi mafia. No i Jake?owi ktoś ucina kawałek nosa.

evelyn-mulwray-and-jake-gittes-vintage-style-chinatown-1974-the-eye-of-faith-style-wise.jpg

?Ostatnie amerykańskie dzieło Polańskiego? ? jak możemy rzec ? to w głównej mierze hołd, złożony takim potęgom filmowym, jak John Huston i Fritz Lang, który akurat trafił w idealny czas, gdy kino noir przestało się kojarzyć wyłącznie z kinem klasy B. Amerykanie zawsze lubili patrzeć na splątane powiązania, pomiędzy mafią a polityką, czego dowodzi chociażby popularność trylogii ?Ojca Chrzestnego? oraz bardzo wczesne pojawienie się owego tematu (pierwszy ?Człowiek z Blizną? z 1932 r., ?Pan z milionami? Franka Capry). Chinatown również pokazuje moralną zgniliznę władz Miasta Aniołów, nie próbuje się również kryć z faktem, że główny bohater też zbyt święty nie jest, podobnie zresztą jak występujące w filmie kobiety. Ogólnym założeniem kina noir jest pokazanie, że świat nie jest czarno-biały, a wszystkie podjęte przez bohatera decyzje mają zarówno złe, jak i dobre skutki. Polański podąża za tym schematem.

chinatown_091pyxurz1.jpg

Jedną z głównych zalet ?Chinatown? jest gra aktorska ? Jack Nicholson to doskonały aktor, który grywał w wielu produkcjach o rozmaitej jakości, lecz przeważnie za każdym razem zachowywał klasę i styl. Jego ekspresywny rozmach aktorski był wielokrotnie doceniany, w przypadku tej produkcji gra detektywa momentami porywczego i pomysłowego, lecz jednocześnie podchodzącego do życia z cynizmem i chłodem wobec kontaktów międzyludzkich. Na pierwszy plan wychodzi jego korzyść ? nie walczy dla ideałów czy z miłości do konkretnej osoby, walczy, by pokazać, że nikt go nie pokona, zarówno w walce, jak i w myśleniu. Intrygujący scenariusz sprzyja Nicholsonowi, stawiając go w przeróżnych sytuacjach, w tym kultowej już scenie z Polańskim w roli gangstera z nożem. Z Nicholsonem w duecie występuje Faye Dunaway ? ciesząca się (nie)sławą aktorka, zadufana w swoim wizerunku i pasożytująca na własnej legendzie, którą jest jej rola w ?Bonnie and Clyde?. Większość reżyserów szerokim łukiem zaczęła unikać owej aktorki po wielu skandalach, jakie dziewczę wszczynało na planach zdjęciowych. Potyczki Polańskiego z uroczą Dunaway należą do najostrzejszych w historii, bowiem stawiamy je tuż obok słynnych numerów Hitchcocka i legendarnej nienawiści pomiędzy Larsem von Trierem i

Bjork.

movies-20-shocking-twists-gallery-5.jpg

?Chinatown? mogę polecić każdemu ? to przesiąknięty oryginalnym klimatem kryminał noir z wpadającą w ucho ścieżką dźwiękową, stylizowaną na lata 30-te. Polański doskonale prowadzi aktorów, Nicholson popisuje się grą, a scenariusz zaskakuje twistami fabularnymi. Jest to jeden z filmów, które poprawnie uchwyciły prawdziwego ?ducha ameryki?, czyli miejsca, gdzie rządzi korupcja, nepotyzm i wyzysk. Jake staje przeciwko gigantycznej machinie, prawdziwie niepokonanej. Film ten jest z nami szczery i po prostu warto go znać.

Zwiastun

Lecz to jeszcze nie koniec ? po premierze ?Chinatown? życie Polańskiego powróciło na dawne tory, czyli luksusowe wille, dziesiątki chętnych kobiet, kokaina na każdym stole i ogólnie zrozumiały sukces filmowy. Ten film przywrócił jego gwiazdę, ale jednocześnie doprowadził do jego największego upadku ? to właśnie po nim wyszedł na jaw fakt, że Polański uprawiał seks z niepełnoletnią, co poskutkowało jego ucieczką z krainy snów z powrotem na Stary Kontynent i przypięciem łatki, dzięki której po dziś dzień większość z was kojarzy go jako ?gwałciciela? i ogólnie pedofila/zboczeńca. Sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, więc trochę ją rozwinę.

2rnapp5.jpg

Otóż w sprawę wplątany jest również sam Jack Nicholson, bowiem to właśnie w jego willi ów niesławny czyn został dokonany. Problem w tym, że tajemnicą poliszynela jest fakt, iż po Hollywood praktycznie biegają stada podobnych nimfetek, starających się o rolę w filmie ?za każdą cenę?. Polański miał tego pecha, że trafił na głupią. Otóż sprawa się ujawniła, gdy siostra ?zgwałconej? dziewczyny przypadkiem usłyszała, jak ?ofiara? chwaliła się swojej koleżance ze swych łóżkowych podbojów. Od siostry informacja przeszła do matki, a od matki do policji.

Następnie był rajd policyjny na willę i złapanie Polańskiego na gorącym uczynku. Nie wiem, czyja to właściwie wina ? Polańskiego, bo zbereźnikiem był zawsze, czy też może owej nieszczęsnej ?zgwałconej?. Faktem jest, że po incydencie Polański musiał z USA uciekać i zaszyć się w państwie, które go nie wyda amerykańskim władzom. Oczywiście krytyka polała się strumieniami i kariera w Hollywood była dla niego oficjalnie skończona, co jednak nie powstrzymało go przed tworzeniem kolejnych filmów. Na szczęście.



2 Comments


Recommended Comments

Fajny wpis. Przy okazji, szkoda, że nie wspomniałeś o sequelu pt. "Dwóch Jake'ów" - która jednak, delikatnie pisząc, nie należy do najlepszych produkcji.

Share this comment


Link to comment
Guest
Add a comment...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Create New...