Jump to content
  • entries
    318
  • comments
    3,425
  • views
    544,525

42 Astrociekawostki cz.1


...AAA...

4,651 views

 Share

Istnieje coś, co przyjmie każdy mózg. Coś co może w szybki sposób zainteresować nawet największego laika, ale i obeznanego nie znudzi. Tym czymś są krótkie, smukłe i treściwe ciekawostki. Pochodzą one z przeróżnych źródeł: stron internetowych, literatury, programów telewizyjnych, inne zaś ułożyłem sam, na podstawie ciągle zdobywanej wiedzy. Jeżeli wpis odniesie skutek, to co jakiś czas zbombarduję Wasze umysły serią kolejnych czterdziestu dwóch informacji ze świata astronomii, fizyki oraz żywotów znanych naukowców. Dlaczego akurat czterdziestu dwóch? Czytajcie a się dowiecie.

astro1q.jpg

1.

Bohaterowie powieści Douglasa Adamsa - "Autostopem przez Galaktykę" - poszukiwali odpowiedzi na odwieczne pytanie o życie, wszechświat i w ogóle (Ultimate Question of Life, the Universe, and Everything). Odpowiedź na nie miał wygenerować superkomputer Głęboka Myśl. Gdy po 7,5 miliona lat urządzenie było gotowe, uprzedziło że nie będą zadowoleni, po czym obwieścił... (napięcie sięga zenitu) 42. Głęboka Myśl stwierdziła z wyrzutem, że aby pojąć arcyodpowiedź, musimy najpierw zrozumieć arcypytanie.

2.

Około 1% szumu jaki słyszymy gdy ustawiamy kanały telewizyjne, pochodzi z tak zwanego promieniowania reliktowego, wypełniającego cały wszechświat. Jak mówi Neil deGresse Tyson: podsłuchujemy bóle porodowe Wielkiego Wybuchu.

3.

Jeżeli prawdziwa jest teoria inflacji kosmologicznej, sformułowana przez Alana Gutha, to granice kosmosu mogą sięgać sto miliardów bilionów razy dalej niż obserwowalny wszechświat.

4.

Największą znaną gwiazdą (co nie oznacza, że największą w ogóle!) jest czerwony hiperolbrzym VY Canis Majoris. Możliwe, że jej średnica wynosi ponad 2000 średnic Słońca. To oznacza, że Canis Majoris posiada jakieś 220 tysięcy razy większą średnicę niż Ziemia.

5.

Pierwszą osobą, która odnalazła poprawną odpowiedź na zagadkę - dlaczego niebo w nocy jest czarne? - był słynny pisarz Edgar Allan Poe. Pytanie wbrew pozorom nie jest błahe i łączy się z tzw. paradoksem Olbersa.

6.

4000 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Węża, australijski radioteleskop w Parkes odkrył diament o masie kilkaset razy większej niż Ziemia. Kryształ krąży wokół pulsara i prawdopodobnie jest węglową pozostałością typu białego karła, stanowiącego niegdyś element układu podwójnego gwiazd.

7.

Słynne zdjęcia teleskopu Hubble'a, jak ujęcia Filarów Stworzenia bądź Mgławicy Koński Łeb, są barwione sztucznie. W rzeczywistości tego typu cuda natury są dla ludzkiego oka jednolite, zależnie od dominującego pierwiastka. Kolorowe obrazy powstają przez nakładanie na siebie kilku fotografii zrobionych w różnych częstotliwościach.

8.

Protuberancje, czyli plazmowe, kuliste kształty, tworzone przez pole magnetyczne na powierzchni Słońca, miewają nierzadko średnice przekraczające 50 tysięcy kilometrów. To oznacza, że nasza planeta mogłaby bez problemu przelecieć przez takie "oczko".

9.

Jeszcze w XVIII wieku powszechnie sądzono, że wszechświat jest stosunkowo mały. Wielki filozof z Królewca, Immanuel Kant, jako jedna z pierwszych osób, przewidział istnienie wysp wszechświata - dzisiaj zwanych galaktykami.

10.

Astronomowie z California Institute of Technology odkryli znajdujący się 12 miliardów lat świetlnych od Drogi Mlecznej zbiornik wodny. Wokół odległego kwazara krąży para o objętości 150 miliardów razy większej niż cała woda obecna na Ziemi.

11.

Najbliższą naszemu Układowi Słonecznemu gwiazdą jest odległa o ponad 4 lata świetlne Proxima Centauri. Ostatnie obserwacje wskazują jednak na możliwość istnienia wielu bliższych, lecz ciemniejszych gwiazd należących do brązowych karłów.

12.

We wnętrzu Ziemi ciągle zachodzą reakcje jądrowe, które utrzymują ciepłotę jądra planety. Kilometry pod naszymi nogami, rozpad promieniotwórczych pierwiastków w każdej chwili wyzwala 40 bilionów watów ciepła.

13.

Wszystkich - Was, mnie i wszystkie inne organizmy na naszej planecie - tworzy gwiezdny pył. Niemal każdy atom cięższy od helu, znajdujący się w naszych ciałach, powstał we wnętrzu gwiazd. Pierwiastki jeszcze cięższe, jak żelazo, zawdzięczamy supernowej, czyli eksplozji wieńczącej żywot olbrzymiej gwiazdy.

14.

Najzimniejszym miejscem w całym Układzie Słonecznym jest siódmy z kolei księżyc Neptuna. Temperatura powierzchni Trytona potrafi spaść do zaledwie 30 stopni powyżej zera absolutnego.

15.

Księżyce kojarzą się z niewielkimi ciałami niebieskimi. Nasz jest sześciokrotnie mniejszy od Ziemi. Ten stereotyp łamie krążący wokół Jowisza Ganimedes, mający średnicę większą niż Merkury.

16.

Obiektem kosmicznym o najdłuższej nazwie jest prawdopodobnie gwiazda Shurnarkabtishashutu.

17.

Nawet w tej chwili poruszasz się z prędkością około 1670 km/h, gdyż właśnie tak szybko Ziemia obraca się wokół własnej osi.

18.

Przyciąganie Księżyca jest na tyle słabe, że przeciętny człowiek byłby w stanie kopnąć tam piłkę na odległość ponad pół kilometra.

19.

W związku z ruchem obrotowym Ziemi, rzeki płynące w kierunku południkowym na półkuli północnej podmywają swoje prawe brzegi, a na półkuli południowej lewe. To prawo Baera, wynikające z działania siły Coriolisa.

20.

Prędkość spadającego ciała na Ziemi stale rośnie o ok. 9,8m/s^2. To powód, dla którego skok z wieżowca jest znacznie bardziej brzemienny w skutkach niż upadek z łóżka. Za udowodnienie tego zjawiska Galileusza oskarżono o konszachty z diabłem.

21.

Sharon McAuliffe została wybrana spośród 11 tys. chętnych kandydatów-amatorów do udziału w locie promu Challenger. Szczęście nauczycielki przeistoczyło się jednak w wielki pech. Challenger eksplodował niedługo po starcie, uśmiercając całą 7-osobą załogę.

22.

Pierwsze zwierzę wysłane w kosmos - suczka Łajka - zakończyła żywot niedługo po osiągnięciu orbity. Radzieccy konstruktorzy chcieli zbadać zachowanie żywego organizmu w statku kosmicznym. Tak czy inaczej, nie mieli w planach ściągać psa z powrotem Ziemię.

23.

Dwie planety Układu Słonecznego - Uran oraz Wenus - obracają się w przeciwną stronę niż reszta planet. Do dziś stanowi to przedmiot dyskusji wśród astronomów.

24.

Podstawową jednostką stosowaną do mierzenia odległości w kosmosie jest rok świetlny. Wynosi on około 9460 miliardów kilometrów. Zważywszy na to, że najbliższa Drodze Mlecznej galaktyka Andromedy oddalona jest o ponad 2,5 miliona lat świetlnych, trzeba przyznać, że to nie tak dużo.

25.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, wyrzucone w przestrzeń kosmiczną niechronione ciało ludzkie nie eksploduje. Potwierdziła to katastrofa Sojuza 11 z 1973 roku. W kabinie doszło do gwałtownej dekompresji, przez co załoga poniosła śmierć. Nie znaleziono jednak śladów wybuchu ciał astronautów czy wrzenia krwi.

26.

W dalszym ciągu jedynym Polakiem, jaki miał okazję odbyć lot w kosmos, pozostaje Mirosław Hermaszewski. Odbył on lot na statku Sojuz 30, za co został odznaczony w Związku Radzieckim Orderem Lenina.

27.

Światło docierające do nas ze Słońca wcale nie jest pierwszej świeżości. Wiele fotonów powstających we wnętrzu gwiazdy, latami obija się od innych cząstek zanim uda mu się wreszcie wylecieć w przestrzeń kosmiczną.

28.

Odkrycia Izaaka Newtona przyniosły mu wiele zaszczytów, w tym możliwość zasiadania w brytyjskiej izbie lordów. Fizyk nie pałał jednak miłością do polityki, o czym świadczy fakt, że podczas obrad odezwał się tylko raz: Jeśli nie mają panowie nic przeciwko temu, to proszę o zamknięcie okna. Bardzo wieje i boję się, że się przeziębię.

29.

Niemal każdy wie, że najmasywniejszymi obiektami kosmosu są czarne dziury. Jednak dziura dziurze nie równa. Znajdujący się wewnątrz Drogi Mlecznej Sagittarius A* posiada masę około 3 milionów Słońc, natomiast wagę dziury napędzającej galaktykę M87 szacuje się na 6,6 miliardów Słońc.

30.

Najchłodniejszą klasę gwiazd stanowią brązowe karły typu Y. Orbitalny teleskop WISE odnalazł już sześć tego typu niewypałów. Temperatura najzimniejszego, WISE 1828+2650, nie przekracza 25 stopni.

31.

Najpotężniejszym akceleratorem cząstek elementarnych przez powstaniem Wielkiego Zderzacza Hadronów, był amerykański Fermilab w stanie Illinois. Urzędujący tam naukowcy obawiali się konkurencji tak bardzo, że nawet posiadali specjalny zegar odmierzający czas do planowanego uruchomienia LHC.

32.

Wnioskiem płynącym z mechaniki kwantowej i jednocześnie podstawową cechą rzeczywistości jest fakt, że światło lub strumień elektronów zachowuje dualizm korpuskularno-falowy. Słynny eksperyment z dwoma szczelinami udowodnił, że pojedynczy foton, zależnie od obecności obserwatora może zachować się raz jak cząstka, a raz jak fala.

33.

Albert Einstein do końca życia przekonany był o błędności mechaniki kwantowej. Nauka opierająca się wyłącznie na prawdopodobieństwie, musiała być według niego niepełna. Geniusz nie zdołał jednak znaleźć jej luk ani stworzyć lepszej teorii.

34.

Najdalej wystrzelonym urządzeniem zbudowanym przez człowieka jest sonda Voyager 1. Odkąd opuściła Ziemię w 1977 roku, pokonała już 116 j.a., to jest niemal 17,4 miliarda km. Voyager przebędzie dystans 1 roku świetlnego około roku... 20 000. Niestety baterie sondy wyczerpią się już za kilkadziesiąt lat i przestanie ona nadawać sygnał.

35.

Popularną obecnie dyscypliną jest poszukiwanie planet pozasłonecznych. Nurt ten zapoczątkował Aleksander Wolszczan, polski astronom wykładający na University of Pennsylvania.

36.

Wszechobecna grawitacja tak naprawdę jest najsłabszą z czterech sił podstawowych rządzących wszechświatem. Mały magnes podnoszący gwóźdź leżący na podłodze, pokonuje w jednej chwili przyciąganie grawitacyjne całej naszej planety.

37.

Wbrew temu co twierdzą sceptycy, dotychczasowe niepowodzenia programu poszukiwania inteligencji pozaziemskiej (SETI), nie są zbyt dobrym dowodem na brak obcych. Sygnały radiowe wysyłane przez nasze urządzenia nikną w gąszczu promieniowań kosmicznych na odległości od 100 do 1000 lat świetlnych. Wystarczy pomyśleć, że sama Droga Mleczna rozciąga się na odległość 100 tys. lat świetlnych.

38.

Odkryciem programu SETI, które spowodowało najwięcej szumu, był "sygnał wow!" przechwycony w 1977. Sygnał miał swoje źródło w gwiazdozbiorze Strzelca, trwał 72 sekundy i nie wyglądał na zjawisko naturalne.

39.

Najsłynniejszym radzieckim kosmonautą po Gagarinie, wydaje się Porfirij Jebanow. Rosjanie nazywali tak hipotetycznego skazańca, który zgodziłby się lecieć na Księżyc bez możliwości powrotu, byleby tylko postawić krok na srebrnym globie przez Amerykanami. Prasa zza oceanu nie zrozumiała żartu i umieszczała nazwisko zmyślonego Jebanowa wśród prawdziwych załóg astronautycznych.

40.

Tożsamość ojca radzieckiej kosmonautyki - Siergieja Pawłowicza Korolowa - do końca jego życia pozostawała w tajemnicy. Moskwa obawiała się zamachu na głównego konstruktora tak bardzo, że ominęła go Nagroda Nobla.

41.

Rosyjscy kosmonauci uważają za pechową datę 24 października. Tego dnia miały miejsce dwie poważne katastrofy. Pierwsza to wybuch rakiety balistycznej międzykontynentalnej R-16, przy którym śmierć poniosło 200 osób. Drugi wypadek miał miejsce tego samego dnia trzy lata później, kiedy to doszło do wycieku trujących substancji, powodującego śmierć 7 ludzi.

42.

Antymaterii, w porównaniu do materii klasycznej, jest we wszechświecie bardzo mało. Naukowcy jednak potrafią wytwarzać pojedyncze antyprotony, antyneutrony, pozytony, a nawet tworzyć antyatomy. Badacze z CERN, w ramach eksperymentu zbudowali i utrzymali w całości przez 16 minut atomy antywodoru.

[media=]

Astrociekawostki cz.2

C.D.J.Z.Z.O.W*

Naukowcy uwielbiają zagadki,

Kochają chwile, kiedy jeszcze czegoś nie wiedzą.

Lawrence Krauss

* Ciąg dalszy jak zwykle zależy od Was.

 Share

38 Comments


Recommended Comments



Ciąg dalszy jak zwykle należy od Was.

Chyba należy do was, lub zależy od was.

Możesz coś więcej napisać o "sygnale Wow" ? Na wikipedi jest mało informacji na ten temat.

@UP Popieram.

Link to comment

Chce-my więcej! Chce-my więcej! ;D

No i dziękuję za polecenie książek w jednym z komentarzy, dwie już kupiłem. Są świetne.

Obserwujesz/masz jakiś sprzęt do obserwacji, czy tylko teoria?

Link to comment

6. To całkiem świeży news... :) Ale to nie jedyny obiekt tego typu o którym wiemy... O ile dobrze pamiętam, w plejadach, jest biały karzeł, którego niemal całe jądro to diament tlenowy (diament to nie substancja która składa się z węgla, a sposób uporządkowania atomów w krysztale, ale na ziemi występują tylko diamenty węglowe, być może wewnętrzne jądro naszej planety posiada monokryształ żelaza, być może jest on diamentem) tak by wyjaśnić te niezwykłe nowości... :) )

11. Niektórzy naukowcy sądzą, że kilka tysięcy jednostek astronomicznych poza granicami naszego układu znajduje się nieduża czarna dziura, być może pozostałość po sąsiadce naszej pragwiazdy, przodkini Heliosa.

31. Amerykanie mają zamiar wybudować nowy kompleks 3 akceleratorów cząstek, chyba w teksasie, w starej kopalni złota. Pogłębią ją do 3 KM i w odstępach kilometrowych w dół wybudują akceleratory, nie będą tak duże jak LHC ale łącznie będą większe o połowę.

Wpis fajny, i na pewno możesz spodziewać się sporego odzewu...

Link to comment

Turambar - Niby tak, ale jednak Ganimedes jest prawie 2 razy większy.

Quetz - Ostatnio mam problemy z koncentracją.

sUk, czaroslaw, Restless - Skoro są czytelnicy to i wpisy będą. Ciekawe na ile tekstów wystarczy mi materiału.

matusiak97 - Specjalistą od "zielonych ludzików" nigdy nie byłem. Słyszałem kiedyś o hipotezie, że sygnał Wow! ma pochodzenie ziemskie - odbił się od jednego z wielu śmieci krążących po orbicie i został odebrany przez radioteleskopy. W jednym by się nie pomylili - rzeczywiście pochodziłby on od istot inteligentnych. =)

sdaniel - Jakieś dwa lata temu marzyłem o teleskopie. Miałem nawet pewien teleskop na oku. Później jednak poradziłem się na forum astronomicznym i stwierdziłem, że stać mnie jedynie na naprawdę słaby sprzęt (nie to co Hrabulę). Obiecałem sobie jednak, że jak tylko nadejdą lepsze czasy dla mojej kieszeni to zafunduję sobie naprawdę dobry teleskop.

Iskier, orzelek18 - Owszem, aczkolwiek po ostatnim egzaminie moja kariera wisi na włosku. Plus jest taki, że będę miał dużo czasu na historię i astronomię =).

pikaz512 - Amerykańscy obrońcy praw zwierząt podzielali Twoje zdanie.

mrowczak - Ta czarna dziura mnie bardzo zainteresowała. Gdybyś mógł coś podlinkować to się nie krępuj.

Link to comment

Re: 25 ba, człowiek może spokojnie wytrzymać ponad 30 sekund próżni. Kluczem jest wydech zamiast trzymania powietrza w płucach. Jeśli dobrze pamiętam, rekord bez urazów wynosi ponad minutę, ale delikwent stracił przytomność.

Re: 37 IMO SETI jest marnowaniem czasu, gdyż obcy odebrani w ten sposób nie potrafiliby wpłynąć na nas w jakikolwiek sposób. W sprawie kontaktów pozaziemskich polecam lekturę - Głos Pana S. Lema.

Link to comment

A w ramach tej ciekawostki robi to różnicę w dokładnie jaki sposób? Wiem, że dla niektórych odkrycie, że Ziemia jest nie w kompletnej pustce, a zwyczajnie w atmosferze Słońca jest nowością, ale...

Link to comment
Nawet w tej chwili poruszasz się z prędkością około 1670 km/h, gdyż właśnie tak szybko Ziemia obraca się wokół własnej osi.

Nie kręci się w głowie od takich obrotów? To może jeszcze dlatego, że w ciągu każdej sekudny pokonujemy około 30 kilometrów wokół Słońca? :)

Nasz jest czterokrotnie mniejszy od Ziemi.

O ile dobrze pamięam, był wielkości Europy?

Poza tym - chcemy więcej!

Link to comment

To ja coś dorzucę: zdjęcia, które większość nazywa zdjęciami Neila Aldena Armstronga na Księżycu wcale go nie przedstawiają. To on je wykonał ;) Taka mała ciekawostka.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, wyrzucone w przestrzeń kosmiczną niechronione ciało ludzkie nie eksploduje. Potwierdziła to katastrofa Sojuza 11 z 1973 roku. W kabinie doszło do gwałtownej dekompresji, przez co załoga poniosła śmierć. Nie znaleziono jednak śladów wybuchu ciał astronautów czy wrzenia krwi.

Mówiłem, ale średnio mi wierzyli...

(Czaso)Przestrzeń jest areną zdarzeń. Pytanie: czy żeby istniała próżnia, musi istnieć (czaso)przestrzeń, bo inaczej to nicość, czy nie jest to warunek?

Link to comment

Rankin - IMO nie jest to marnowanie czasu. Nie twierdzę, że SETI było programem idealnym i musi istnieć, lecz jakieś kroki w poszukiwaniu inteligencji pozaziemskiej ludzkość musi wykonywać.

opti - Troszkę przesadziłem. Nie 4, a ponad 6 razy mniejszy jest Księżyc. Już poprawiłem.

behemort - Jest teoria, że jeżeli "coś" pojawi się w nicości (poza granicą czasoprzestrzeni) to tam już będzie przestrzeń, bo będzie "coś". Automatycznie się powiększy. Nie ma to jednak znaczenia, gdyż tej nicości i tak nie dostąpimy. O próżni w naszym rozumieniu mówi się w przypadku bardzo minimalnej ilości cząstek w przestrzeni. Tu jednak pojawia się inny problem: co gdy udowodnimy istnienie strun/grawitonów/bozonów Higgsa? Powinni one teoretycznie zajmować całą przestrzeń i oddziaływać ze wszystkimi innymi cząsteczkami. Myślę jednak, że nie o to tu chodzi i nie jest to zbyt ważne.

Link to comment

@Drangir - jeśli będziesz rzucał faktami dla samego bezcelowego rzucania faktami...

@...AAA... - niby po co? Co taka rasa korzystająca z fal radiowych i oddalona o

bóg

wie ile lat świetlnych ma do nas? Co na wiedzy o ich istnieniu ludzie uzyskają? Przemyśl to dobrze - a jeśli przemyślałeś, podziel się przemyśleniami, i nie pisz, proszę, o jakichś mitycznych nowych epokach w (psycho)rozwoju ludzkości, tylko konkretnie - co i dlaczego.

Link to comment

Z samolubnego dążenia do wiedzy. Na forum istnieje temat "Sens życia". Gdybym miał się wypowiedzieć na temat zbiorowego sensu istnienia ludzkości po postawiłbym właśnie taki. Takie odkrycie miałoby wpływ na religię (pisałem dlaczego), biologię (życie może powstać w innych warunkach!), filozofię, astronomię i pewnie każdą inną naukę po trochu. Nie wszystko staje się przydatne z miejsca, tu i teraz. Jakie znaczenie miało sformułowanie przez Einsteina swojego pojęcia czasoprzestrzeni w latach '20? Po co właściwie człowiek lądował na Księżycu? Po kiego obserwujemy niebo milionami teleskopów rejestrując najmniejszy błysk na drugim końcu kosmosu? Wszystko sprowadza się do tego, że dążymy do wiedzy. Znaczenie praktyczne przychodzi z czasem samo. Oczywiście, zawsze można zbudować szałas w lesie i udawać, wszystko nam się zbędne a wszechświat ogranicza się do ścian owego szałasu. To jednak nie dla mnie.

Link to comment

Guest
Add a comment...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Create New...